Study4Iranian دارای نمایندگی مستقیم از کالج ها و دانشگاه های کشورهاي انگلستان و مالزي بوده و در این راستا با بهترین سرویس ها در خدمت متقاضیان در زمینه اعزام به دوره هاي آموزشی ، اخذ پذیرش تحصیلی و ویزای تحصیلی از مراکز آموزشی شامل کالج ها و دانشگاه ها و هماهنگی های لازم جهت انتقال و اسکان دانشجویان ایرانی مي باشد.
    نگران ارزیابی دانشگاه ها نباشید

گفت‌وگوی مفصل مونوریل با دکتر معماریانی رایزن علمی سفارت جمهوری اسلامی ایران

چندی پیش خبری منتشر شد که از حذف رشته ام‌بی‌ای در مالزی حکایت داشت؛ خبری که راوی آن رایزن علمی سفارت جمهوری اسلامی بود. انتشار این خبر سبب شد با دکتر عزیز‌الله معماریانی تماس بگیریم و جزییات بیشتری را از جویا شویم. او در زمانی که محمد مهدی زاهدی وزیر علوم بود، سمت معاونت وزیر و رییس موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی را به عهده داشت.

رایزن جدید سفارت جمهوری اسلامی مردی خوش‌مشرب و گشاده‌روست که پیش از شروع مصاحبه فقدان همدلی و نزدیکی جامعه ایرانی مقیم مالزی را پیش کشید. به اعتقاد او در سایه مشارکتی فراگیر می‌توان به تعالی و پیشرفت دست یافت. با معماریانی درباره رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، چگونگی ارزیابی دانشگاه‌های مالزی و بورسیه شدن دانشجویان غیرایرانی از سفارت جمهوری‌ اسلامی گفت‌وگو کردیم که می‌خوانید.

 

رتبه‌بندی دانشگاه‌ها همیشه یکی از دغدغه‌های دانشجویان بوده است. شما در مصاحبه‌ای گفته‌اید که تعیین سطح و مرتبه دانشگاه‌ها منبعث از رفتار سیاسی است. آیا ارزشیابی دانشگاه‌های خارج از ایران متاثر از آن رتبه‌بندی جهانی است؟

 

رایزن علمی رتبه‌بندی نمی‌کند؛ مقدمات اعتبارسنجی را فراهم می‌کند و به وزارت علوم می‌فرستد. کمیسیون‌های مختلف در وزارت علوم بر اساس اطلاعاتی که رایزن فرستاده تصمیم می‌گیرند و نتایج آن را اعلام می‌کنند …

 

یعنی نمی‌توانیم این دو را مرتبط با هم بدانیم؟

 

نه. برای رتبه‌بندی چند فاکتور در نظر گرفته می‌شود تا جایگاه دانشگاه را در جهان مشخص کنند. این کار را نهادهای مختلفی انجام می‌دهد، مثلن کیو ‌اس، شانگهای یا بلونیا. در آمریکا هم رتبه‌بندی‌های مختلف کشوری وجود دارد. ما هم در ایران رتبه‌بندی خودمان را داریم. رتبه‌بندی جهان اسلام هم هست که 57 کشور اسلامی را شامل می‌شود. هر کدام از نهادهایی که از نظر جهانی دانشگاه‌ها را رتبه‌بندی می‌کنند شاخص‌هایی دارند که ممکن است جایگاه یک دانشگاه را بسیار بالا یا بسیار پایین بیاورند. به عنوان مثال، در کیو‌ اس، 40 درصد امتیازها بستگی به ارزیابی کیفی اشخاص دارد. یعنی یک سری داور انتخاب می‌کنند و نظر این داورها بسیار تعیین کننده است. در همین ارتباط دانشگاه یو‌اس‌ام مالزی اعلام کرده در رتبه‌بندی کیو‌ اس شرکت نمی‌کند. چندین سال دانشگاه‌های ما هم شرکت کردند، یکی دو سالی تلاشی صورت گرفت و دیدیم که جایگاه دانشگاه تهران و دانشگاه شریف ارتقا پیدا کرد. معنی ارتقا رتبه این نیست که دانشگاه‌های ما یک مرتبه کیفیت‌شان افزایش پیدا کرده است. چون کیفیت فی‌الساعه اتفاق نمی‌افتد. امری مستمر و زمان‌بر است که نیاز به برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری دارد. در عین حال در رتبه‌بندی کیو ‌اس، لابی‌ کردن مهم است یعنی از قاعده کار آکادمیک فاصله می‌گیرد. ما آن رتبه‌بندی را قبول داریم که همه دانشگاه‌ها را با یک معیار مشخص بسنجند.

 

در رتبه‌بندی شانگهای هم جوایز نوبل و فیلد بسیار بااهمیت است. ما در کل جهان اسلام دو دانشمند داریم که نوبل علم را گرفته‌اند [محمد عبدالسلام پاکستانی و احمد حسن زویل مصری] که هر دو تحصیل‌کرده دانشگاه‌های غربی هستند. ما پرفسور لطفعلی عسگرزاده را داریم که پدر منطق فازی (fuzzy logic) شناخته می‌شود. او هم از سال 1944 در آمریکا زندگی می‌کند. چندین بار برای جایزه نوبل نامزد شده و صرفن به خاطر این که یک اسم ایرانی دارد جایزه را به او نداده‌اند. یک نگرش سیاسی حاکم است که تا‌کنون جهان اسلام خیلی از این جایزه منتفع نشده است. ولذا در رتبه‌بندی شانگهای دانشگاه‌های کشورهای اسلامی خیلی کم نمود پیدا می‌کنند. این نشان دهنده یک جهت‌گیری است. سنجشی که انجام می‌شود، همه را یکسان ارزیابی نمی‌کند. از این مثال‌ها فراوان است. قطعن در اعتبار‌سنجی دانشگاه‌ها از برخی معیارهای نظام‌های رتبه‌بندی استفاده می‌شود ولی نتایج آن‌ها برای رتبه‌بندی قابل استفاده نیست.

 

رتبه‌بندی دانشگاه‌ها همیشه موضوع مورد بحث جامعه آکادمیک است. همین بحث، درباره ارزش‌گذاری دانشگاه‌ها هم وجود دارد. شما چه معیارهایی برای ارزش‌گذاری در نظر می‌گیرید؟

 

دانشگاه‌هایی که مورد تایید وزارت علوم هستند دسته‌بندی می‌شوند: مثلن دسته الف، ب و ج. و بعد همین دسته‌ها هم طبقه‌بندی می‌شوند. کلاس الف دانشگاه‌هایی هستند که دوره‌های تحصیلات تکمیلی آن‌ها مورد تایید است. اما کلاس ب دانشگاه‌هایی را شامل می‌شود که یا دوره‌های تحصیلات تکمیلی‌شان تایید نشده یا بخشی از آن‌ها تایید شده است. کلاس ج نیز گروهی هستند که دانشجوها پس از پایان دوره تحصیل باید در ایران دوره‌های دیگری را نیز پشت سر بگذارند.

 

ما دانشگاه را تایید نمی‌کنیم بلکه رشته را ارزیابی می‌کنیم. وقتی دانشگاهی تایید شده باشد یعنی این که تمام رشته‌های آن دانشگاه مورد تایید است. چون ممکن است دانشگاهی جایگاه خوبی داشته باشد با امکانات درجه یک و استادان عالی، ولی در یک رشته‌ای هم ممکن است ضعف داشته باشد. چه دلیلی دارد آن رشته را تایید بکنیم؟ بر عکس این مورد هم صادق است.

 

داشتن استاد، مقالات و ظرفیت آن‌ها یکی از مواردی است که مورد توجه ما قرار می‌گیرد. اگر استادی بیش از ظرفیت، دانشجو پذیرفته یا خارج از توان و تخصص خود دانشجوهای دکتری و فوق‌لیسانس دارد، این اطلاعات را از سایت دانشگاه یا از دانشجوها می‌گیریم. نتیجه‌ چنین وضعی این است که استاد، وقت صرف دانشجو نمی‌کند یا سوال‌هایش را درست پاسخ نمی‌دهد، بنابراین طول دوره تحصیلی دانشجو طولانی و خروجی کارش کم می‌شود. معیارهایی مانند امکانات آزمایشگاهی، کتابخانه و دسترسی به منابع، کمیت و کیفیت فارغ‌التحصیلان نیز از ملاک‌های مورد بررسی هستند.

 

نکته دیگر شهریه دانشگاه است. بعضی دانشگاه‌ها و به خصوص کالج‌های خصوصی شهریه‌های بسیار سنگینی دارند که برای برخی خارجی‌ها تخفیف‌ها و تسهیلات زیادی قائل می‌شوند. در این ارتباط با مسوولان مذاکره می‌کنیم که تا جای ممکن شهریه را کم کنند. اگر این کار را نکردند ما باید این مورد را هم در اعتبارسنجی دخالت بدهیم. نکته دیگری که مهم است تجربه دانشجوهاست. الان که دوباره مشغول ارزیابی دانشگاه‌ها هستم از قبل به مسوولان هر دانشگاه اعلام می‌کنم که می‌خواهم با دانشجوهای ایرانی جلسه‌ای داشته باشم. در این جلسه مشورتی نقطه نظرات دانشجویان را می‌گیرم. دانشجوها هم به طور عمده نکاتی را مطرح می‌کنند که قابل استفاده است. برآیند این نکات سبب می‌شود رشته یا دانشگاهی تایید یا رد شود. البته اگر ضعف یا ایرادی وجود داشته باشد با مسوولان دانشگاه‌ها در میان می‌گذاریم؛ اگر دیدیم دانشگاه اصلن قصد ندارد ضعف‌ها را برطرف کند این موضوع در ارزیابی اثر خواهد داشت. لذا هم شاخص‌های آکادمیک شامل فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در ارزیابی تاثیرگذار است، هم شاخص‌های مالی و تسهیلاتی که به دانشجو‌ها داده می‌شود و هم تجربه‌های عملی که دانشجوها دارند.

 

 

 

خبری به نقل شما درباره حذف رشته ام‌بی‌ای منتشر شده که بسیاری را نگران کرده است. در واقع یکی از دلایل این گفت‌وگو هم همین خبر بوده، واقعن چنین تصمیمی دارید؟

 

من خبر را خواندم. نوشته بود که ام‌بی‌ای در مالزی حذف می‌شود. ام‌بی‌ای رشته استانداردی است و در بسیاری از دانشگاه‌ها هم تدریس می‌شود. این که گفته شود ام‌بی‌ای حذف می‌شود حرف غیرعلمی و خامی است. بنده هم چنین حرفی نزدم و امیدوارم اصطلاح شود.

 

من سه بار با مسوولان دانشگاه ام‌ام‌یو جلسه داشتم و ایرادها را به آنان تذکر دادم‌ و درخواست کردم که ایرادها را برطرف کنند. انصافن اقداماتی هم انجام داده‌اند.

 

منظورتان چه اشکال‌هایی است؟

 

همان‌هایی که در آن خبر درج شده بود. یعنی دانشجوها از کمبود استاد رنج می‌برند، تعداد دانشجوها زیاد و اغلب‌ برخوردها نامناسب است. امکانات آموزشی و تحقیقاتی هم کم داده می‌شود. این موارد، اشکال‌هایی بوده که دانشجویان منتقل کرده بودند و نوعن هم درست بود. وقتی با مسوولان دانشگاه موضوع را در میان گذاشتم اذعان کردند که با چنین مشکلاتی مواجه هستند. بخشی از ایرادها را به مسوولان قبلی دانشگاه نسبت دادند. اما برای ما دانشگاه مهم است و روی خدماتی که دانشجویان ایرانی می‌گیرند حساس هستیم. اقداماتی برای رفع کاستی‌ها انجام شده مثلن سعی کرده‌اند استادانی را استخدام کنند اما متاسفانه هنوز دانشجویان ناراضی هستند.

این موارد را در ارزیابی لحاظ کردیم. اما اعلام نشده که این رشته حذف می‌شود یا نه. چون تصمیم‌گیرنده نهایی بنده نیستم. من موظفم آن‌چه که واقعیت امر است و با استانداردها فاصله دارد را تحلیل و نتیجه را به وزارت علوم منعکس کنم. در آن‌جا بررسی و از طریق سایت وزارت علوم اعلام می‌شود. نیازی نیست دانشجویان از منابع مختلف موضوع را پرس‌وجو کنند. کافی است به سایت وزارت علوم (www.msrt.ir) یا به سایت رایزنی علمی جنوب شرق آسیا (www.iranscap.com) مراجعه کنند و اطلاعات موثق و دقیق را از آن‌جا بگیرند.

دانشجویان مطمئن باشند زمانی که ثبت‌نام کردند و اسم دانشگاه را در آن سایت دیدند،‌ ارزیابی مدرک‌شان هیچ مشکلی نخواهد داشت. اگر رشته‌ای از دانشگاهی حذف شود شامل دانشجویانی که قبلن ثبت نام کرده‌اند نخواهد شد. این یک قاعده کلی است و ربطی به رشته و دانشگاه هم ندارد. به علاوه حق ماست که مرتب بازنگری و ارزیابی دانشگاه‌ها را انجام بدهیم تا ببینیم چگونه دانشجویان می‌توانند از امکانات بهتری استفاده کنند. در واقع این کار اگر به طور دقیق و کارشناسی انجام شود در راستای ارتقای کیفیت آموزش و تحصیل دانشجویان ایرانی خواهد بود. حتمن در مالزی دانشگاه‌هایی هستند که می‌توان بیشتر از آنان بهره برد.

 

موضوعی که در ارتباط با ارزیابی‌ دانشگاه‌ها شنیده می‌شود سهمیه‌ای است که دانشگاه‌ها به دولت جمهوری اسلامی‌ می‌دهند. به عنوان مثال گفته می‌شود که یو‌سی‌اس‌آی 10 تا 15 سهمیه داده و یا ام‌ام‌یو هم چنین کاری کرده و افرادی خاص منتفع شده‌اند. تا چه حد موضوع سهمیه‌ها درست است؟

 

یکی از سوال‌هایی که من از دانشگاه‌ها می‌پرسم، میزان کمک‌ هزینه تحصیلی به دانشجویان ایرانی است. به عنوان مثال یک ماه پیش نامه‌ای به یو‌پی‌ام فرستادم و کسانی را معرفی کردم که برای دریافت کمک‌ هزینه اقدام کرده بودند. بنده هیچ‌گاه نظر نمی‌دهم اسم چه کسی باشد یا نباشد. در جلسه‌ای هم که با رییس دانشگاه یو‌پی‌ام داشتم گفتم انتظار دارم تعداد کمک‌ هزینه‌های سال دیگر بیشتر از امسال باشد. او هم گفت که در حال تدارک یک بورسیه بین‌المللی برای دانشجویان خارجی هستند که بر اساس عملکرد آنان اعطا می‌شود. تصمیم‌گیری با دانشگاه است و بنده هم دخالتی ندارم. هر دانشگاهی هم بخواهد چنین اقداماتی انجام دهد ما با کمال میل استقبال می‌کنیم و در ارزیابی‌ها حتمن مد نظر قرار می‌دهیم. اما این که قرار باشد دانشگاهی امتیازی به شخص من یا رایزنی بدهد و این موجب تایید‌شان بشود من به شدت رد می‌کنم …

 

این موضوع مربوط و منحصر به شخص شما نیست. در ارتباط با سال‌های گذشته است که …

 

بنده اطلاعی ندارم. من پاسخ‌گوی عملکرد خودم هستم. اگر کسی مدارکی دارد که بنده امتیازی برای خودم گرفته‌ام یا این امتیاز را به کس دیگری داده‌ام آن را منتشر کند. به عنوان نماینده دولت مایل هستم بورسیه و امتیازی برای دانشجویان بگیرم ولی در حوزه بنده نیست که این امتیاز را خرج کنم. ما برای این کار اداره کل بورس داریم. هر جا که چنین امتیازی ایجاد شده عین آن را به اداره کل بورس انتقال داده‌ام. آن‌جا هم ضوابطی دارد و هر سال امتحانی گرفته می‌شود و نفرات برتر می‌توانند از آن بورسیه استفاده کنند. اگر هم مسایلی که گفتید وجود داشته من اطلاعی ندارم، کسانی که بودند باید بیایند و جواب بدهند.

 

یعنی اعزام به خارج؟

 بله همان اعزام به خارج است. برای اطمینان خاطر دانشجویان باید بگویم که اولن سعی می‌کنیم امتیاز‌هایی که می‌گیریم کلی باشد؛ مثلن یک میزان مشخص به دانشجویان تخفیف داده شود. گاهی هم دانشگاه‌ها از طریق رایزن نامه‌ای به وزارت‌خانه علوم می‌نویسند و اعلام می‌کنند بورسیه به ایران می‌دهند که عينن به وزارت علوم اعلام می‌شود.

 نکته دیگری که در جمع دانشجویان شنیده می‌شود، دریافت تسهیلاتی است که دانشجویان غیر ایرانی به خصوص فلسطینی و سومالیایی از سفارت می‌گیرند. این افراد علاوه بر تحصیل رایگان،‌ ماهی هزار رینگیت و سالی یک بلیت رفت و برگشت به کشورشان دریافت می‌کنند. تا چه حد این موضوع صحت دارد؟ تنها کسی که می‌تواند این موضوع را تایید یا تکذیب کند دست کم در مالزی شما هستید.

 قطعن تکذیب می‌شود. کسی مدرک دارد ارائه کند. اگر کسی سندی داشت تا‌کنون منتشر می‌کرد و چیزی نیست که در حد شایعه باقی بماند. مثلن در مجله خود شما چاپ می‌کردند. ما حتا یک مورد هم چنین امتیازی به کسی نداده‌ایم. دلیلی هم ندارد که چنین کاری کنیم. اگر چنین امتیازی داشته باشیم به دانشجویان خودمان می‌دهیم.

 فکر می‌کنید چرا چنین موضوعی دهان به دهان می‌گردد؟ فلسطین را می‌شود توجیهی برایش پیدا کرد اما سومالی دیگر چرا؟

 من علتش را نمی‌دانم. سومالیایی‌ها کم دردسر درست نکرده‌اند. کشتی‌ها و ایرانی‌ها را گروگان گرفته‌اند. کسانی که این شایعه را ساخته‌اند حداقل به این قضایا توجه می‌کردند.

 درست است که اعتبار دانشگاه لیم‌کوک‌وینگ به این دلیل ساقط شد که نمایندگان وزارت علوم به همراه کارکنان سفارت سرزده به این دانشگاه رفته بودند و جمعی ایرانی را مشغول طرب و پایکوبی و حرکات موزون دیده‌اند؟

 آن زمان من حضور نداشتم و از این مطلب هم خبری ندارم. چندی پیش با مسوولان این دانشگاه جلسه‌ خوبی داشتم و درخواست ارزیابی مجدد را مطرح کردند. ما هم فرم‌ها را فرستادیم و منتظر پاسخ‌ها هستیم.

 با مشخص شدن نتیجه ارزیابی‌ها نگرانی‌ها هم به پایان می‌رسد، کی نتیجه مشخص می‌شود؟

 گزارش آماده است. به‌زودی برای وزرات علوم ارسال می‌کنیم. امیدواریم حداکثر ظرف سه ماه آینده نتیجه منتشر شود. به‌علاوه هیچ‌کس نباید نگران باشد. چون این ارزیابی‌ها شامل کسانی نمی‌شود که ثبت نام کرده‌اند. پی‌گیری این قضایا شرایط بهتری را برای فعالیت‌های علمی ایجاد خواهد کرد. هم به نفع دانشجوست و هم به نفع دانشگاه. مطمئن هستم که دولت مالزی و به‌خصوص وزارت آموزش عالی این کشور از اقداماتی که موجب ارتقای سطح علمی دانشگاه‌هایشان می‌شود استقبال می‌کنند و به عنوان یک برخورد سیاسی تلقی نخواهند کرد.

 بنابراین رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، چنان‌چه شما پیشتر گفته بودید، منبعث از شرایط سیاسی است ولی ارزش‌گذاری آن‌ها و کاری که شما انجام می‌دهید فارغ از مسایل سیاسی است؟

 اجازه بدهید این جمع‌بندی را نداشته باشیم. آن زمان که چنین حرفی زدم فضای دیگری بود. می‌گویم نگاه‌های سیاسی در رتبه‌بندی اثر دارد و ارزشيابی و اعتبار‌سنجی بر اساس معيارهای آکادميک يک امر تخصصی است.

 ... و حرف آخر؟

 از دانشجویان خواهش می‌کنم به سایت ما یعنی همان رایزنی علمی جنوب شرق آسیا مراجعه و برای خودشان پروفایل درست کنند. وقتی مشخصات وارد شود، خروجی آن یک سی‌وی استاندارد خواهد بود و تمام دستاوردها و پیشرفت علمی‌شان آن‌جا ثبت می‌شود. هر دوشنبه خبرنامه‌ای نیز برای کسانی که ثبت‌نام کرده‌اند ارسال می‌شود و دستاوردهای دانشجویان در آن انتشار می‌یابد. این خبرنامه برای وزیر علوم، معاونانش و تمام روسای دانشگاه ارسال می‌شود. این خبرنامه موجب شناخت بیشتر از فعالیت‌های دانشجویی است و در راستای معرفی عملکرد دانشجویان به دانشگاه‌ها و حتا صاحبان صنایع می‌تواند نقش داشته باشد. 

 به علاوه آدرس ای‌میل بنده و شماره تلفنم هم هست. در وقت اداری خوشحال می‌شوم که دانشجویان با من تماس بگیرند و اگر خدای ناخواسته مشکلی داشتند می‌توانند موضوع را با بنده در میان بگذارند.

 گفتگو از: سام خسروی فرد




  صفحه اصلی   |   تحصیل در مالزی   |   تحصیل در انگلستان   |   اخبار   |   مقالات   |   آلبوم تصاویر  |   درباره ما   |   تماس با ما  |   فرم مشاوره
     Copyright © 2004 - 2017. Study4Iranian.com All Rights Reserved.